කවිරත්න සර්, ඔබට අපේ ගෞරවය සහ ආදරය

 1987 වසරේ අපි මාතර රාහුල විද්‍යාලයේ 11-C පන්තියේ.

සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයට මුහුණ දෙන අවසාන පාසල් වසර. අපේ පන්තිභාර ගුරුවරයා වූයේ සිංහල භාෂාව හා සාහිත්‍යය ඉගැන්වූ කවිරත්න සර් ය.

උදෑසන පළමු පීරියඩ් එක බොහෝවිට ආරම්භ වුණේ ඔහුගේ සිංහල පාඩමෙන්.

අද ආපසු හැරී බලන විට ඔහුගේ නම පවා මට පෙනෙන්නේ අහම්බයක් නොවන ආකාරයටය.

කවි + රත්න.

කවියට මැණිකක්.

සිංහල කවියක්, ගද්‍යයක් හෝ සාහිත්‍ය ඛණ්ඩයක් ඔහු අතට ගත් විට එය විභාගයට අවශ්‍ය පාඩමක් පමණක් නොවීය. වචන ඇතුළේ තිබුණු රසය, රිද්මය, ව්‍යංගය සහ ජීවිතය අපට දැනෙන්නට ඔහු ඉඩ හැරියේය.

1983 දී හයවන ශ්‍රේණියෙන් ආරම්භ වූ අපේ පාසල් ගමනේ, 1987 සාමාන්‍ය පෙළ වසරේදී අපට කවිරත්න සර් ලැබීම එක්තරා වාසනාවක් විය.

එදා පන්තියේ පළමුවැනියා වූයේ මමය. දෙවැනියා ලලිත් වීරසිංහය. අද ඔහු මාතර මහ රෝහලේ සේවය කරන වෛද්‍යවරයෙකි. තුන්වැනියා විපුල හැරිසන්ය—කුඩා කාලයේ සිටම විශිෂ්ට චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. අද ඔහු මැලිබන් බිස්කට් සමාගමේ ඉහළ නිලයක් හොබවයි. 

අප අතර සමාන ජීවිත තිබුණේ නැත. සමාන චරිත තිබුණේත් නැත. පසුව අප ගිය මාර්ගද එකිනෙකට බොහෝ වෙනස් විය.

එහෙත් අප සියල්ලන්ටම පොදු වූ එක් තැනක් තිබුණි.

1987, Rahula College, Class 11-C.

මගේ සාහිත්‍ය ජීවිතයට ඔහු තැබූ සලකුණ

වසර ගණනාවකට පසු මගේ පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය වූ මුචලින්ද තාප්පය ප්‍රකාශයට පත් කළ අවස්ථාවේදී, කවිරත්න සර්ට මගේ ගෞරවය සටහන් කිරීමට මට අවශ්‍ය විය.

එහිදී මා ලියූ අදහස අදත් මට සත්‍යයකි.

කවිරත්න සර්ගෙන් කවිය රසවිඳින්නට ඉගෙනගත් ආකාරයට, පසුකාලීන ජීවිතයේදී වෙනත් කිසිවෙකුගෙන් කවිය රසවිඳින්නට මට නොලැබුණි.

ගුරුවරයෙකුගේ බලපෑම මැනිය හැක්කේ විභාග ප්‍රතිඵලයකින් පමණක් නොවන බව මට සිතෙන්නේ ඒ නිසාය.

සමහර ගුරුවරු අපට දැනුමක් දෙති.

තවත් සමහරු අප දකින ආකාරය වෙනස් කරති.

කවිරත්න සර් මට අයත් වන්නේ දෙවැනි වර්ගයටය. මා මෙන්ම අනෙක් අය ද මේ මතය දරති. 

මගේ අක්කා මට වඩා අවුරුදු හතරකින් වැඩිමහල්ය. ඇය මාතර ශාන්ත තෝමස් බාලිකා විද්‍යාලයේ ඉගෙන ගත් කාලයේදී කවිරත්න සර්ගෙන් සිංහල ඉගෙනගෙන තිබුණේ එදා ප්‍රසිද්ධ වූ පොද්ගලික උපකාරක පන්තියක් වූ මෙහොට්ටි පන්තියේදීය. රාහුල සහ සුජාතා විද්‍යාල ආසන්නයේ තිබුණු එම පන්තිය 1980-90 දශකවල මාතර සිසුන් බොහෝ දෙනෙකුට හුරුපුරුදු තැනක් විය.

1987 ජනවාරියේදී “කවිරත්න සර් තමයි අපේ class teacher” කියා මා ගෙදර පැවසූ විට අක්කාට ඇතිවූයේ සැබෑම ඊර්ෂ්‍යාවකි!

එතරම්ම ඔහුගේ ඉගැන්වීම ගැන එදා සිසුන් අතර කීර්තියක් තිබුණි.

අවුරුදු හතළිහකට ආසන්න කාලයකට පසු ඇසුණු ප්‍රශ්නයක්

අපේ පන්තියේ සිටි සමන් ජයසිංහගේ පියා පසුගිය මාසයේ අභාවප්‍රාප්ත විය.

එම අවමංගල්‍යයට කවිරත්න සර්ද පැමිණ තිබුණි.

එහිදී ඔහු සමන්ගෙන් අසා තිබුණේ,

“ඩෝසන් ප්‍රීති දැන් කොහෙද?”

කියාය.

මේ කතාව සමන් මට පැවසූ විට මට දැනුණේ පුදුමාකාර හැඟීමකි.

අවුරුදු හතළිහකට ආසන්න කාලයක්.

දහස් ගණනක් සිසුන්.

පන්ති සිය ගණනක්.

ඒ සියල්ල අතරින් 1987 පන්තියක සිටි සිසුවෙකුගේ නම තවමත් ගුරුවරයෙකුගේ මතකයේ තිබීම සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස මට දැනුණේ නැත.

සමන්ටත් එය පුදුමයක් වී තිබුණි.

එතැනින්ම අදහසක් උපන්නා.

අපි සර්ව බලන්න යමු.

නැවතත් 11-C

ඒ අනුව 1987 දී එකම පන්තියේ සිටි අපෙන් හැකි පිරිසක් එක්ව කවිරත්න සර් අද ජීවත් වන, ඔහුගේ වැඩිමහල් දියණිය සමඟ සිටින නිවසට ගියෙමු.

සමන් ජයසිංහ, සමන් හෙට්ටිආරච්චි, අජිත් සුජීව, සයංක, සමරජීව, පාලිත, සමිත ගුණසේකර, කනිෂ්ක, මුණසිංහ, රවී ජයවර්ධන, ජයවික්‍රම සහ තවත් අපේ පැරණි සගයන් සමඟ ඒ හමුවීම සිදුවිය.

ශරීරයෙන් එතැන නොසිටියත් අපේ පන්තියේ තවත් අය තාක්ෂණය හරහා නැවතත් ඒ පැරණි පන්තියට පැමිණියහ.

කැනඩාවේ සිට උදය ඉඳුනිල් කරුණාදාස අප සමඟ සජීවීව එක්විය. ඔහුගේ කතාබහ නිසා හමුව තවත් විනෝදජනක විය.

බහරේනයේ සිට ගයාන් තේනුවරද අප හා සජීවීව එක්විය. සර් වෙනුවෙන් ඔහු සැලකිය යුතු මුදල් දායකත්වයක්ද ලබාදී තිබුණි. උපුල් ඉන්දික ගමගේද එවැනිම වටිනා දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය.

සමන් ජයසිංහ සැළකිය යුතු මූල්‍යමය පරිත්‍යගයක් කළ අතර විශාල කේක් එකක් සහ මල් මාලාවක් ගෙනවිත් තිබුණි. අප එක්ව සර් වෙනුවෙන් එකතු කළ මුදලින්, මේ හමුව සිහිපත් කරමින් කවියක් සටහන් කළ සමරු ඵලකයක්ද සර්ට පිරිනැමුවෙමු.

එදා 11-C පන්තියේ සිටි විවිධ චරිත අද විවිධ රටවල, විවිධ වෘත්තීන්වල, විවිධ ජීවිතවල සිට නැවතත් එකම ගුරුවරයෙකු වටා එක්ව සිටියහ.

ඒ මොහොතේ කාලය මඳකට වැරදී ගියාක් මෙන් දැනුණි. අතීත පන්තිකාමරය සිනමා පටයක් මෙන් අප සැවොම තුළ සැරිසරන්නට විය. අතීත කතා මුමුණන්නට විය. දෑස්වල තෙත්බව සඟවන්නට වැර දැරුණි. 

අපි නැවතත් 1987 පන්තියක ළමයින් වීමු.

සර්ට මගේ පොත්

මට මේ හමුවේ තවත් පෞද්ගලික අර්ථයක් තිබුණි.

මම සර්ට මගේ පොත් හතරක් රැගෙන ගියෙමි:

Left-AI: Against the Fantasy of Complete Intelligence,
The Return of the Dead Author,
Thirty Orbits Later,
සහ Fundamentals of Coastal Engineering – Part I.

ඔහු ඒ පොත් අතට ගෙන, පිටු පෙරළමින්, ඒවා දෙස සතුටින් බැලූ ආකාරය මට විශේෂ මොහොතක් විය. එය සිහිනයක් වැනි විය. 

මන්ද, එක්තරා ආකාරයකින් ඒ පොත් මගේ පමණක් නොවන බැවිනි.

ඒවා ලියූ මිනිසාගේ භාෂාව තුළ, 1987 උදෑසනක කවියක් කියවා එහි රසය අපට විවෘත කළ ගුරුවරයෙකුගේ සලකුණද කොතැනක හෝ තිබිය යුතුය.

ගුරුවරයෙකුට නැවත දිය හැකි හොඳම තෑග්ග කුමක්දැයි මම නොදනිමි.

නමුත් ඔහු කලකට පෙර විවෘත කළ ලෝකයකින් අප පසුව නිර්මාණය කළ යමක් ඔහුගේ අතට නැවත තැබීමට හැකිවීම, මට නම් අතිශය සතුටක් විය.

ගුරුවරුන් වයසට යති. ඔවුන් තැබූ සලකුණු එසේ නොවේ.

අපි සර් සමඟ පැරණි සිදුවීම් සිහිපත් කළෙමු.

හිනා වුණෙමු.

අතීතයේ අපට ඉතා විශාල ලෙස පෙනුණු සිදුවීම්, අද කුඩා හා සුන්දර මතක බවට පත්වී ඇති ආකාරය ගැන කතා කළෙමු.

එදා අපට “සර්” වූ මිනිසා ඉදිරියේ අද මැදිවිය ඉක්මවා යමින් සිටින අප නැවතත් සිසුන් බවට පත්වීම අමුතු අත්දැකීමකි.

සර්ද ඒ හමුවීමෙන් ඉතා සතුටට පත්වූ බව පැහැදිලි විය.

සවස 6.30ට පමණ අපි ඔහුගෙන් සමුගත්තෙමු.

ඉන්පසු, 1987 C පන්තියට ගැළපෙන පරිදි, හමුවීමේ දෙවැනි අදියර අසල තිබුණු විවෘත අවන්හලකදී තවත් ටික වේලාවක් දිග හැරුණි!

නමුත් එදා දවසේ මට ඉතිරි වූ වැදගත්ම සිතුවිල්ල වෙනත් එකකි.

අපේ ජීවිතවලදී අපට බොහෝ මිනිසුන් හමුවෙති. බොහෝ නම් අමතක වෙයි. බොහෝ මුහුණු මැකී යයි.

නමුත් ගුරුවරයෙකු විසින් නියම මොහොතක කියන ලද වචනයක්, විවෘත කරන ලද පොතක්, පැහැදිලි කරන ලද කවියක්—දශක ගණනකට පසුවත් කෙනෙකුගේ ජීවිතය තුළ වැඩ කරමින් තිබිය හැකිය.

1987 දී කවිරත්න සර්ට ඒ ගැන දැන සිටියාදැයි මම නොදනිමි.

නමුත් අද අපට එය දැනේ.

ගුරුවරයෙකුගේ සැබෑ විශ්‍රාම දිනයක් නැත්තේ ඒ නිසා විය හැකිය.

ඔහු උගන්වා අවසන් කළ පන්තිය, ඔහුගේ සිසුන්ගේ ජීවිත තුළ තවමත් පැවැත්වෙමින් තිබේ.

කවිරත්න සර්, ඔබට අපේ ගෞරවය සහ ආදරය.

— 1987 Rahula College, 11-C පන්තියේ සිසුන් කිහිපදෙනෙකුගේ, අවුරුදු හතළිහකට ආසන්න කාලයකට පසු සිදුවූ නැවත හමුවීමක් සිහිපත් කරමින්.