Dawson Preethi | වචන ටැක්සි

  AI තමන්ගේ දැනුම පමණක් නොව, දැනගැනීමේ ක්‍රමයම වෙනස් කළහොත්? හේගල්ගේ දයලෙක්තිකයෙන් කෘත්‍රිම බුද්ධියේ අනාගතය දෙස බැලීමක් මිනිසාට තමන්ගේ දැනුමේ සීමාව ඉක්මවා යා හැකිද? එසේ නම් යන්ත්‍රයකටත් එය කළ හැකිද? අපි යමක් ඉගෙන ගන්නා විට සිදුවන්නේ කුමක්ද? අලුත් තොරතුරක් අපේ මතකයට එකතු වෙනවාද? නැත්නම් අපි මෙතෙක් ලෝකය තේරුම් ගත් ආකාරයම වෙනස් වෙනවාද? මේ දෙක අතර විශාල වෙනසක් තිබෙනවා. නිව්ටන්ගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ නියමය ඉගෙන ගැනීම එක් දෙයක්. එහෙත් අයින්ස්ටයින් මෙන් ගුරුත්වාකර්ෂණය යනු බලයක් ලෙස පමණක් නොව, අවකාශ-කාලයේ ජ්‍යාමිතිය සමඟ සම්බන්ධ සංසිද්ධියක් ලෙස නැවත සිතීම තවත් දෙයක්. දෙවැනි අවස්ථාවේදී අපට ලැබෙන්නේ තවත් දැනුමක් පමණක් නොවෙයි. අප දැනුම නිර්මාණය කරන සංකල්පීය රාමුවම වෙනස් වෙනවා. කෘත්‍රිම බුද්ධිය පිළිබඳ අද සාකච්ඡා වන Recursive Self-Improvement (RSI) සංකල්පය මට සිහිපත් කරන්නේ මේ වෙනසයි. මිනිසා විසින් නිර්මාණය කළ බුද්ධිමත් පද්ධතියකට, තමන්ගේම බුද්ධිමය ක්‍රියාකාරිත්වය විමර්ශනය කර, එය වැඩිදියුණු කර, ඒ වැඩිදියුණු කිරීමේ ක්‍රමයත් නැවත වැඩිදියුණු කිරීමට හැකි වුවහොත් කුමක් සිදුවේද? හරියට මට දැනට නැති හැකියාවක් ...

  ස්පිනෝසාගේ කාචයේ සිට දින 28ක AI ව්‍යවසායකයා දක්වා අපි නිර්මාණශීලීත්වයේ නව යුගයකට පිවිසෙමින් සිටිනවාද, නැත්නම් නිර්මාණශීලීත්වයේ පෙනුම මහා පරිමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කරමින් සිටිනවාද? දාහත්වැනි සියවසේ ජීවත් වූ බාරුක් ස්පිනෝසා (Baruch Spinoza) තම ජීවිකාව සපයාගැනීමට කළ එක් කාර්යයක් වූයේ දුරේක්ෂ සහ අන්වීක්ෂ සඳහා වීදුරු කාච ඔප දැමීමයි. ඒ කාලයේ ඒවා විද්‍යාත්මක ලෝකයේ අලුත්ම තාක්ෂණික මෙවලම් අතර තිබුණා. මිනිස් ඇසට නොපෙනුණු ලෝකයක් දැකගැනීමට ඒ කාච මිනිසාට උපකාර කළා. එහෙත් ස්පිනෝසා දින විසිඅටකින් දාර්ශනිකයකු හෝ කාච ඔප දමන්නකු වන්නේ කෙසේදැයි කියා පාඨමාලා පැවැත්වූයේ නැහැ. කාච ඔප දැමීමෙන් ඔහු තම ජීවිකාව සපයාගත් අතර, ජීවිතයේ විශාල කොටසක් කැප කළේ ස්වභාවධර්මය, මිනිසා, නිදහස සහ පැවැත්ම පිළිබඳ ගැඹුරු ප්‍රශ්න විමසීමටයි. සියවස් හතරකට ආසන්න කාලයකට පසුව අපි තවත් තාක්ෂණික විප්ලවයක් මැද සිටිනවා. ඒ කෘත්‍රිම බුද්ධිය හෙවත් AI තාක්ෂණයයි. අද සමාජ මාධ්‍ය විවෘත කළ සැණින් අපට හමුවන්නේ අමුතු ආකාරයේ පොරොන්දු සමූහයක්. දින 28කින් AI Developer කෙනෙක් වෙන්න. කේත ලිවීමට නොදැනම App එකක් හදන්න. මාසයකින් ඔබේම AI Business එක පටන්ගන...

කැල්කියුලස්: චලනයෙන් අවකාශයේ ජ්‍යාමිතියට, එතැනින් විශ්වයේ ගණිතමය භාෂාවට Calculus: From the Paradoxes of Motion to the Mathematical Language of the Universe මිනිසා තම අවට ලෝකය තුළ සිදුවන නානාප්‍රකාර වෙනස්වීම, අතිශය මනසට අගෝචර අනන්තය සහ අවකාශය තේරුම් ගැනීමට දැරූ වසර දෙදහසකට වැඩි ගණිතමය උත්සාහයේ කතාවයි මේ. ග්‍රීක ප්‍රහේලිකාවල සිට නූතන භෞතික විද්‍යාව හරහා නූතන විශ්මය වන AI දක්වා, සෑම ප්‍රධාන පියවරක්ම එය විසඳීමට උත්සාහ කළ ගැටලුව සමඟ බලමු. මෙය අතිශය සරල කළ සමස්තයෙන් කොටසකි.  චලනය සහ Zeno ගේ ප්‍රහේලිකාව කිලෝමීටර් 20ක් පැය භාගයකින් ගමන් කළ මෝටර් රථයක සාමාන්‍ය වේගය 40 km/h යි. එහෙත් නිශ්චිත මොහොතක වේගය කීයද? මේ ගැටළුව අපි සාමන්‍ය පෙළ විද්‍යාව විශයේ සිට උසස් පෙළ දක්වා චලිතය ගැන කතා කරද්දී පැන නැගුණු ගැටළුවකි. නමුත් චලිතය පිළිබඳ කුතුහලය වසර දහස්ගනණක් පැරණිය.  පුරාණ ග්‍රීසියේ Zeno චලනය හා අනන්ත බෙදීම පිළිබඳ ප්‍රහේලිකා ඉදිරිපත් කළේ මෙවැනි ගැටලුවල පසුබිමකයි. ඔහු ගෙන ආ ගැටළුව වඩාත් ප්‍රබන්ධාත්මක වුව ද එය වර නගන්නේ සීමාවක් පිළිබඳ අදහසකි.  Achilles වේගයෙන් ගමන් කරන්නෙකි. ඔහුට වඩා මීටර් සී...

නොපෙනෙන ලෝකයේ ගණිතය: Yang–Mills කතාව පරමාණුවේ ඇතුළත රහසක්, ගණිතයේ සුන්දරත්වයක්, සහ තවමත් විසඳා නැති ඩොලර් මිලියනයක ප්‍රශ්නයක් රාත්‍රී අහසක් යට ප්‍රශ්නයක් ඔබ කවදා හෝ රාත්‍රියක අහස දෙස බලා සිටියාද? තරු ඈතින් දිලිසෙනවා. ඒත් ඒ තරු දැවෙන්නේ කෙසේද? ඒ ශක්තිය එන්නේ කොහෙන්ද? අපේ සිරුර, පොළොව, ගල්, ජලය, මේ සියල්ල සෑදී ඇත්තේ කුමකින්ද? පිළිතුර ඔබ දන්නවා: පරමාණුවලින් . ඒත් කතාව ඉතා ගැඹුරට යන්නේ දැන් තමයි. පරමාණුවක මැද ඇති න්‍යෂ්ටිය තුළ ප්‍රෝටෝන සහ නියුට්‍රෝන තිබෙනවා. ප්‍රෝටෝන සියල්ලටම ඇත්තේ එකම ආකාරයේ (ධන) විද්‍යුත් ආරෝපණයක්. එකම ආරෝපණ එකිනෙක තල්ලු කරනවා. මේ තල්ලුව ඉතා ප්‍රබලයි. එසේ නම් ප්‍රෝටෝන දෙකක් ඉතා කුඩා ඉඩක, එකිනෙකට ඉතා ළං වී තිබෙන්නේ කොහොමද? ඇයි න්‍යෂ්ටිය පිපිරී විසිරී නොයන්නේ? මෙතැනදී අපට පෙනෙනවා, විද්‍යුත් චුම්බක බලයට වඩා ප්‍රබල ඉතා විශාල බලයක් පරමාණුව ඇතුළේ ක්‍රියා කරන බව. අපි එය ප්‍රබල න්‍යෂ්ටික බලය (Strong Force) කියා හඳුන්වනවා. මේ ලිපිය එම බලය තේරුම් ගන්න මිනිසුන් කළ ගමනක කතාවයි. ඒ ගමනේ ප්‍රධාන සහායකයා ගණිතයයි . ඇසට නොපෙනෙන ලෝකයක්, ගණිතය නම් පහන් එළියෙන් පමණක් දැකගත් ආක...