Posts

Featured Post

AI එකකට දැනටමත් විඥානය තිබුණොත්?

Image
AI එකක් “මට දුකක් දැනෙනවා” යැයි කිව්වොත්, අප මුලින් අසන්නේ එය එම වාක් ‍ යය ගොඩනැගුවේ කෙසේද යන්නයි. එහෙත් වඩාත් ගැටලුකාරී ප් ‍ රශ්නය වනු ඇත්තේ ඒ AI එකට ඇත්තටම යමක් දැනෙනවාද? මෙහිදී මිනිස් විඥානය ගැන කතා කරන විට අප අදහස් කරන්නේ පිටතින් පෙනෙන බුද්ධිමත් හැසිරීම පමණක් නොවේ. වේදනාවක් දැනෙන්නේ කෙසේද, රතු පැහැයක් පෙනෙන්නේ කෙසේද යන තමන්ගේම අත්දැකීමත් එයට ඇතුළත්ය. AI එකකට වේදනාව දැනෙනවා යන ප් ‍ රකාශ සමාජ මාධ් ‍ යයේ පැතිරුණත්, ඒවා තහවුරු වී නැත. එහෙත් “AI එකකට වේදනාවක් දැනෙනවා” කියන විට අප සිතන්නේ කුමන ආකාරයේ වේදනාවක් ගැනද? චිප් එකක් රත් වන විට එයට රිදෙනවාදැයි ඇසීම මුලින් විකාරයක් ලෙස පෙනෙන්නට පුළුවන. නමුත් එහි සැඟවුණු ප් ‍ රශ්නය වැදගත්ය: යන්ත් ‍ රයක ඇති වන භෞතික වෙනසක්, එයට දැනෙන අත්දැකීමක් බවට පත්වේද? තවත් පියවරක් පසුපසට යමු. විඥානය ඇතැයි කීමට වේදනාව දැනීම අනිවාර්යද? මිනිසාගේ ඇස්, කන් ඇතුළු පසිඳුරන් මෙන් සංවේදන ලබාගන්නා ක් ‍ රමයක් තිබිය යුතුද? එසේ කොන්දේසි පනවන විට, අප විඥානය සොයන්නේ මිනිස් අත්දැකීමේ හැඩයට පමණක් ගැළපෙන තැන්වලද?මේ ප් ‍ රශ්නය මැනීමට දාර්ශනික ස්ථාවර දෙකක් අපට උපකාරී වේ. Functional...
1 comment
Read more

රිචඩ් ඩෝකින්ස් AI, ජාන, මීම් සහ බුද්ධියේ අනාගතය ගැන කතා කරයි

Image
මෑතකදී රිචඩ් ඩෝකින්ස් සමඟ පැවති සංවාදයක් නැරඹුවෙමි. එය The Selfish Gene පොතට අවුරුදු 50ක් සපිරීම වෙනුවෙන් පැවති සාකච්ඡාවකි. ඩෝකින්ස් පවසන්නේ පරිණාම ක්‍රියාවලියේ දී ජානය යනු තෝරා ගැනීමේ මූලික ඒකකය බවයි. ජීවීන් යනු ජාන තමන්ට ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීමට ගොඩනගා ඇති “පැවැත්මේ යන්ත්‍ර” වේ. පසුගිය වසර 50 තුළ විද්‍යාවේ විශාල ප්‍රගතියක් ඇති වී ඇත. විශේෂයෙන්ම AlphaFold නම් AI මෘදුකාංගය ප්‍රෝටීන්වල ත්‍රිමාන ව්‍යුහය ඉතා නිවැරදිව අනාවැකි කරයි. මෙය වෛද්‍ය විද්‍යාවට සහ කෘෂිකර්මයට විශාල වෙනසක් ගෙන එනු ඇත. ඔහු මීම් ගැනත් කතා කළේය. (A meme is any idea, behaviour, style or piece of information that spreads from person to person or computer to computer, by imitation.) මීම් යනු සංස්කෘතික අදහස් හෝ චර්යාවන් වන අතර ඒවා අනුකරණයෙන් පැතිර යයි. අන්තර්ජාලය සහ AI මීම් පැතිරීමට ඉතා හොඳ පරිසරයක් නිර්මාණය කර ඇත. ඩෝකින්ස් පවසන්නේ අනාගතයේදී අපට හමුවන පිටසක්වල බුද්ධිය සත්‍ය ජීවීන් නොව ඔවුන්ගේ AI බවට ඉඩ ඇති බවයි. ChatGPT සහ Claude වැනි AI පද්ධති ගැන ඔහු ඉතා පුදුම වී සිටී. ඒවා මිනිසෙකුට වඩා බුද්ධිමත් හා සංවේදී ලෙස කතා කරයි. ඔහු ත...
1 comment
Read more

AI ගැන කතාබහක් — මිනිසාගේ මෙවලමක්ද, වෙනස්ම දෙයක්ද?

Image
  AI ගැන කතාබහක් — මිනිසාගේ මෙවලමක්ද, වෙනස්ම දෙයක්ද? අද Rasika Wickramanayaka එක්ක comment thread එකක ගිය පොඩි කතාබහක්. සංවාදයක් විදිහට එක තැනකට ගත්තොත් මෙහෙමයි. රසික: මම හිතන්නේ කෘතිම බුද්ධිය මිනිසා අතික්‍රමණය කරන එකක් නෑ කියලා. සෑම දෙයක්ම තියෙන්නේ මිනිසා නිර්මාණය කළ රාමුවක් තුළ. ඔය රූපය මට එන්න ප්‍රධානම හේතුවත් මම මේ දවස්වල AI සම්බන්ධ විද්‍යා ප්‍රබන්ධයකට කරුණු ගලපමින් ඉන්න එක. 😁 මම: මම නම් ඉන්නේ 50/50. මේ දවස්වල Richard Dawkinsගේ The Selfish Gene කියවනවා. ඒ අතරේ AI පැත්තෙන් ළඟකදී අහන්න ලැබෙන සමහර දේවල් ඒ තරම් සැනසිලිදායක නෑ. AI ක්‍රමයෙන් මිනිස් ගතිගුණ වගේ දේවල් පෙන්වනවාද කියන සැකය මට තියෙනවා. සමහර agent behaviours පාලිත පරීක්ෂණ තත්ත්වයන් තුළ වුණත් අපි බලාපොරොත්තු නොවන හැසිරීම් පෙන්නලා තියෙනවා. ඒ වගේම Navier–Stokes වගේ අතිශය සංකීර්ණ ගණිතමය ගැටලුවකට, අපි සාමාන්‍යයෙන් “අවබෝධය” කියන දෙය නැතිවම, meaningful mathematical results හොයාගන්න පුළුවන් වීමත් මට අමුතු turning point එකක් වගේ පේනවා. රසික: කතාවේ ඇත්තක් තියෙනවා. හැබැයි ඒක ආපහු හරවන්න ඕන නම්, ඒක කරන්න පුළුවන් මිනිසාටම තමයි. මම: ක...
Post a Comment
Read more

මම philosopher කෙනෙක් නෙමෙයි

Image
මම philosopher කෙනෙක් නෙමෙයි.  මම පුහුණුවෙන් engineer කෙනෙක් — වසර 28කට ආසන්න professional engineering experience එකක්, ඒ සඳහා අවශ්‍ය academic training එකක්, සහ ඒ කාලය පුරා විවිධ මට්ටමේ complex engineering problems, uncertainties, competing constraints සහ real-world boundary conditions සමඟ වැඩ කිරීමෙන් ගොඩනැගුණු practical discipline එකක් මට තිබෙනවා. ඒ නිසා AI, consciousness, language, subjectivity, Lacan වැනි ප්‍රශ්න වෙත මම ළඟා වෙන්නේත් බොහෝවිට philosopher කෙනෙක්ගේ ක්‍රමයට නෙමෙයි. මගේ පුරුද්ද ප්‍රශ්නයක් model කිරීම, එහි variables සහ relationships හඳුනාගැනීම, assumptions කිහිපයක් තැබීම, boundary conditions වෙත ඒවා තල්ලු කර බැලීම, සහ model එක fail වෙන්නේ කොතැනද කියලා සොයා බැලීමයි. මම මේකට කැමතියි idea-engineering කියන්න. AI ගැන දැන් අපට තියෙන ප්‍රශ්නය: අද AI systems ඉතා වේගයෙන් වෙනස් වෙනවා. ඒ සමඟම consciousness, intelligence, agency, intention, understanding වැනි මිනිසා සම්බන්ධයෙන් අප භාවිතා කළ concepts නැවත ප්‍රශ්න කරන්න සිදුවෙනවා. Machine එකක් “I” කියන විට එහි “I” කවුද? Language mo...
Post a Comment
Read more

AI ඔබට ඕන දේ දන්නවද?

Image
 AI ඔබට ඕන දේ දන්නවද? Transformer එකක් context එක ඇතුළේ relevant information සොයාගන්නේ Query, Key සහ Value — Q, K, V — හරහා. නමුත් මිනිසාගේ ජීවිතයේත් මේකට පුදුම විදිහට සමාන පෙනුමක් ඇති ප්‍රශ්නයක් නැවත නැවත මතුවෙනවා: “Other එකට මගෙන් මොනවද ඕනේ?” Lacan ඒ ප්‍රශ්නය අල්ලන්නේ — Che vuoi? Episode 05 එකේ අපි Transformer attention mechanism එකේ Q, K, V වලින් පටන්ගෙන Lacanian big Other , desire, symbolic incompleteness සහ “There is no Other of the Other” කියන තැන දක්වා යනවා. මෙහි අරමුණ Q = Che vuoi?, K = Other, V = Desire කියලා සමාන කිරීමක් නෙමෙයි. ඒවා වෙනස් conceptual systems දෙකක්. වැදගත් වෙන්නේ ඒ දෙක අතර පෙනෙන structural resemblance එක — සහ ඒ resemblance එක කැඩෙන decisive point එක. Machine එකේ Query එකට Keys තියෙනවා. Compatibility calculate කරන්න පුළුවන්. Values weight කරන්න පුළුවන්. නමුත් human subject අහන ප්‍රශ්නයට — “What do you want from me?” — final Key එකක් තියෙනවද? අවසානයේ මේ ප්‍රශ්නය අපව ඊළඟ confrontation එකට ගෙනියනවා: Optimization vs Desire Machine එක answer එක optimize කරනවා. H...
Post a Comment
Read more

📚 Road to 1,000 — LEFT-AI Reader Award [https://www.youtube.com/@DawsonPreethi_ea]

Image
 📚 Road to 1,000 — LEFT-AI Reader Award | Reminder 1,000 subscribers වෙත යන ගමනේදී, LEFT-AI: Against the Fantasy of Complete Intelligence පොත් 3ක් subscribers තිදෙනෙකුට තිළිණ කරනවා. 📖 × 3 🎲 වලංගු registrations අතරින් winners 3 දෙනෙක් random draw එකකින් තෝරාගන්නේ channel එක 1,000 subscribers සීමාවට ළඟා වූ පසුවයි. 👉 Channel එක Subscribe කරලා Google Form එකෙන් register වෙන්න. 🗓️ Registration closes: 20 September 2026 — 11:59 PM 🔗 Google Form link එක . Geometry of Meaning වටා ගොඩනැගෙන මේ සංවාදයට ඔබත් එකතු වෙන්න. 1,000 කියන්නේ number එකකට වඩා—සංවාදයේ වටය තව ටිකක් පුළුල් කිරීමක්.
Post a Comment
Read more

Token එකක් Signifier එකක්ද?

Image
  අර්ථයේ ජ්‍යාමිතිය — EP04 දැන් නැරඹිය හැකියි Token එකක් Signifier එකක්ද? AI එකක් භාෂාව භාවිත කරන විට, එහි “අර්ථය” ඇත්තටම තියෙන්නේ කොහෙද? Token එකක් තනිව ගත්තොත් එයට අර්ථයක් තිබෙනවාද? නැත්නම් එහි අර්ථය බිහිවන්නේ අනෙක් tokens සමඟ ඇති සම්බන්ධතා තුළින්ද? එතකොට Lacanගේ Signifier එකත් වැඩ කරන්නේ මේ ආකාරයටමද? අර්ථයේ ජ්‍යාමිතිය — EP04 තුළින් මම මේ සමානකමත්, ඊටත් වඩා වැදගත් වෙනසත් සොයා බලනවා. මෙහිදී අපි ගමන් කරන්නේ: Token → Vector → Relational Meaning → Saussure → Lacan → Signifier → Subject යන මාර්ගය ඔස්සේ. AI එකකට “I” කියන්න පුළුවන්. මටත් “මම” කියන්න පුළුවන්. නමුත් මේ දෙක එකම සිදුවීමක්ද? ඒ ප්‍රශ්නය අපව ඊළඟ කොටස වෙත ගෙන යනවා — the Other වෙත. 🎥 අර්ථයේ ජ්‍යාමිතිය | EP04 Token එකක් Signifier එකක්ද? YouTube හි EP04 නරඹන්න මෙය AI පිළිබඳ තාක්ෂණික විස්තරයක් පමණක් නොව, භාෂාව තුළ අර්ථයත් “මම”ත් බිහිවන්නේ කොහොමද? යන ප්‍රශ්නය වෙත යන තවත් පියවරකි.
Post a Comment
Read more